3573 sayılı ZEYTİNCİLİĞİN ISLAHI VE YABANİLERİNİN AŞILATTIRILMASI HAKKINDA KANUN

Kanun Numarası 3573
Kabul Tarihi 26.01.1939
Resmi Gazete T/S 07.02.1939/4126

Madde 1- Alelümum aşılı zeytinlerin bakım, tımar ve toplanma ve sıklarının kökletme ve yeniden fidan dikme suretile meydana getirilecek zeytinliklerin tesis ve yetiştirme, yabani zeytinliklerin açma ve aşılama işleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığının direktifi altında yapılır.

Madde 2- (Değişik madde: 28.02.1995/4086)[1] Orman sınırları dışında bulunan ve Devletin hüküm ve tasarrufunda olan yabani zeytinlik, Antep fıstığı ve harnupluklar ve her nevi sakız nevileri ile orman sınırları dışında olup da 17/10/1983 tarih ve 2924 sayılı Kanun kapsamında bulunamayan zeytin yetiştirmeyi elverişli fundalık ve makilikler Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca tespit edilip haritalanır.

Madde 3- (Değişik madde: 28.02.1995/4086)[2] Yukarıdaki madde gereğince tespit edilen alanlar yerel koşullar dikkate alınmak suretiyle Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenecek esaslara göre en az 25 dönümlük parseller halinde parsellenir ve bilinen araçlarla ilan edilir.

Bu alanlarda yabani zeytin, fıstıklık ve harnupluk ile sakız nevileri olan menengiç, buttum, yabani sakız, Filistin sakızı ağaçlarını aşılayıp ytiştirecekler ile zeytin yetiştirmeye elverişli fundalık ve makilik alanlarca gerekli temizlemeyi yapıp zeytin dikim alanları meydana getirecekler, dilekçe ile arazinin bulunduğu en büyük mülki amire başvururlar. Başvuranlar arasında Bakanlıkça belirlenecek esas ve öncelik sırasına göre seçilen kişilerden, bu işlemleri yerine getireceklerine dair bir yükümlülük belgesi alınır. Fidan dikecek olanlara devletçe maliyet bedeli üzerinden zeytin fidanı sağlanır.

Beş yıl süre ile taşınmazın gayesine uygun olarak kullanıldığı Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca tespit edilenlere mahallin en büyük mülki amiri tarafından tapuları devredilir. Bu yolla verilen taşınmazlar hiç bir şekilde veriliş amacı dışında kullanılamaz. Bu taşınmazlar; miras dahil hiç bir şekilde bölünemez, veriliş tarihindeki yüzölçümü hiç bir şekilde küçültülemez. Aksi takdirde Hazinece geri alınar. Bu hususlarda taşınmaz siciline gerekli şerh verilir.

Bu maddeye göre verilen süre içinde aşılama, temizleme, dikim ve bakım işlemleri yapılmamış olursa verilen izin Bakanlıkça resen iptal edilir.

Madde 4- (Mülga madde: 28.02.1995/4086)[3]

Madde 5- (Mülga madde: 28.02.1995/4086)[4]

Madde 6- (Mülga madde: 28.02.1995/4086)[5]

Madde 7- Birinci derece askeri memnu mıntakalarda bulunan aşılı zeytinlerin bakım, yabani zeytinlerin aşılanması işleri zeytin bakım teşkilatının vereceği talimat altında mahallin askeri makamlarınca yaptırılır.

Madde 8- Devlet malı zeytinliklerden aşılanmak üzere bir şahsa veya şirkete veya köylüler manevi şahsiyetlerine verilecek yabani zeytinlik sahası yirmi hektardan yukarı olamaz. Ancak aldığı sahayı vekaletçe tayin edilecek müddet içinde mahsuldar hale getirenlere müracaatları takdirinde aynı miktarda yeni parçalar verilir. Bu tevziatta evvela toprak sahibi olmıyanlar, sonra en yakın köylüler ile küçük çiftçiler tercih olunur. İcabında bu yirmi hektar miktar (değişik ibare: 02.07.2018/698 s. KHK)[6] Cumhurbaşkanı karariyle tezyit edilebilir.

Madde 9- Dekar başına on beş ağaçtan fazla ve on ağaçtan aşağı olmamak üzere yabani zeytinlikleri aşılı bir hale getirmeyi taahhüt edenlere Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasınca, mevzuatı dairesinde ve kanunun 10, 28 inci maddeleri hükümlerine göre, ağaç başına bir liraya kadar kredi verilir.

Madde 10- Bankaca ikraz edilecek paranın birinci kısmı arazi tamamen temizlenip delicelerin aşılanmağa elverişli bir hale getirildiği hakkındaki zeytin bakım memuru raporuna müsteniden, ikinci kısmı da yapılan aşının yüzde doksan muvaffak olduğu yine memur raporile tesbit edilmek şartiyle aşının tatbikından bir sene sonra verilir.

Madde 11- Aldığı arazi parçasını açıp deliceleri aşıya hazır bir hale getirerek Ziraat Bankasından ilk taksiti alıpta o mevsimde aşı işini bitiremeyenlerden bankadan aldıkları para faizile beraber, bankanın zirai alacaklarının tahsili yolundaki usulüne tevfikan istirdat olunur ve tapu da iptal edilir.

Madde 12- Aşılı zeytinliklerin bakım işleri için zeytin müstahsillerine mahsulün satış mevsiminde ödenmek üzere Ziraat Bankasınca kısa vadeli ikraz yapılır.

Madde 13- Muayyen kıtadaki zeytinliklerde toprak ve ağaçlar ayrı ayrı hakiki veya hükmi şahıslara ait olduğu takdirde arazinin kıymeti yüksek ise toprak sahibine, ağaç kıymeti daha fazla ise bunun sahibine diğerinin malını satın alması teklif edilir. Her iki taraf da reddettikleri takdirde arazi Hükümetçe kıymetlerine nazaran aralarında taksim edilerek tapuya bağlanır.

Madde 14- (Değişik madde: 05.07.1939/3669)[7] (Değişik madde: 28.02.1995/4086)[8] Zeytinliklere her çeşit hayvan sokulması, yerleşim sahaları hariç, zeytin sahalarına en az bir kilometre yakınlıkta koyun ve keçi ağılı yapılması yasaktır.

Ancak çift sürme ve nakliyatta kullanılan hayvanlara ağızlık takılması şartıyla müsaade edilir.

(Değişik fıkra: 23.01.2008/5728)[9] Bu hükme aykırı hareket edenler hakkında zarar görenin  şikâyeti üzerine üç aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.

Çiftçi mallarını korumakla yükümlü bulunanlarca düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.

Madde 15- Beş yüz ağaçtan aşağı olmamak üzere yabani zeytin aşılıyanlara veya aşılı zeytinlerinin bakım işlerini en iyi yapanlara Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca takdir edilecek miktarda nakti mükafat verilir.

Madde 16- Fenni budama aletlerile aşı takımlarının zeytin müstahsilleri arasında yayılabilmesi için budama ustalarile ehil müstahsillere Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca meccanen budama aşı takımı ve levazımı verilebilir.

Madde 17- (Değişik madde: 28.02.1995/4086)[10] Devlet zeytinciliğin ıslahı, yeni zeytin dikim alanlarının tespiti, zeytin dikim ve yetiştirilmesinin teşviki ile verimin artırılması, hastalık ve zararlılarla mücadele ile ürün elde etmekte masrafları azaltıcı araç ve gereçlerin imal ve ithalinde gerekli kolaylıkları sağlar.

Zeytinlik bölgelerin il veya ilçelerinde zeytin hastalık ve zararlıları ile mücadele amacı ile 1580 sayılı Kanun hükümleri dairesinde birlikte kurulur. Zararlılarla mücadelede Devlet birliklere gerekli araç, gereç ve finans kaynaklarını sağlar ve bu konuda Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yeterli eleman görevlendirilir. Ürünün elde edilmesinden sonra üretici birlikçe tespit edilecek payına isabet eden mücadele giderini öder. Ödemeyen üreticiden amme alacağının tahsiline dair usul ve esaslarla bu pay birlikte tahsil edilir.

(Değişik fıkra: 23.01.2008/5728)[11] Yukarıdaki fıkra gereğince kurulacak birliklerin kuruluş ve çalışma esasları ile zeytinliklerin bakımı Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca üç ay içinde hazırlanacak yönetmelikle belirlenir. Belirlenecek bu kurallara göre zeytinliklerine bakmayan üreticiye ağaç başına on Türk Lirası idarî para cezası verilir.

Madde 18- (Mülga madde: 28.02.1995/4086)[12]

Madde 19- Alelümum el, hayvan ve makine kuvvetile işleyen yağhane ve zeytinyağı fabrikalarında ve salamura zeytinciliğinde yüksek vasıflı zeytinyağı ve salamura zeytin tanesi istihsal edilebilmesi için alınması lazımgelen telkinci ve öğretici tedbirleri almağa Ziraat Vekaleti salahiyetlidir.

Madde 20- (Değişik madde: 28.02.1995/4086)[13] Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez. Bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmeleri yapımı ve işletilmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının iznine bağlıdır.

(Değişik fıkra: 23.01.2008/5728)[14] Zeytincilik sahaları daraltılamaz. Ancak, belediye sınırları içinde bulunan zeytinlik sahalarının imar hudutları kapsamı içine alınması hâlinde altyapı ve sosyal tesisler dahil toplam yapılaşma, zeytinlik alanının % 10’unu geçemez. Bu sahalardaki zeytin ağaçlarının sökülmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının fenni gerekçeye dayalı iznine tabidir. Bu iznin verilmesinde, Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı araştırma enstitülerinin ve mahallinde varsa ziraat odasının uygun görüşü alınır. Bu hâlde dahi kesin zaruret görülmeyen zeytin ağacı kesilemez ve sökülemez. İzinsiz kesenler veya sökenlere ağaç başına altmış Türk Lirası idarî para cezası verilir.

Bu Kanunun yayımından önce zeytinlik alanlarına ilişkin kesinleşmiş imar planları geçerlidir.

Madde 21- (Değişik madde: 23.01.2008/5728)[15] Bu Kanun hükümlerine göre idarî para cezasına karar vermeye mahallî mülkî amir yetkilidir.

Madde 22- Zeytin ve zeytinyağ standardı için İktisat Vekaletinin talebi ile zeytin bakım teşkilatına daimi vazife verilebilir.

Madde 23- (Mülga madde: 28.02.1995/4086)[16]

Ek Madde 1- (Ek madde: 28.02.1995/4086) 3573 sayılı Kanunda geçen ziraat vekaleti ibareleri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı olarak değiştirilmiştir.

Ek Madde 2 (Ek madde: 28.02.1995/4086) Bu Kanunun 2 ve 3 üncü maddeleri;

a) Kamu hizmetine tahsis edilmiş veya fiilen bu amaçla kullanılan taşınmaz mallarda;

b) Kamu kurum ve kuruluşlarının hazırladıkları planlarda tarım dışı kullanıma ayrılmış alanlarda,

c) Deniz Kıyı kenar çizgisine 2 000 metre, tabii ve suni göl kıyı kenar çizgisine 500 metreden az mesafede bulunan alanlarda,

d) 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununa göre 1 inci derecede askeri yasak bölge kapsamına giren yerlerde,

e) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında bulunan yerlerde,

f) 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununa göre uygulama alanı ilan edilen yerlerde,

Uygulanmaz.

Madde 24- Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.

Madde 25- Bu kanun hükümlerini Adliye, Dahiliye, İktisat ve Ziraat Vekilleri yerine getirir.

  1. Değişiklikten önceki şekli: “Madde 2- Devlet ormanları içinde bulunan ve aşılı hale getirilecek olan bütün yabanî zeytinliklerin sahaları ile Devlet ormanları dışında kalan Devlete aid boş arazideki yabanî zeytin sahaları Ziraat Vekâletince tesbit ve ilân olunur.”
  2. Değişiklikten önceki şekli: “Madde 3- Devlet ormanlarile boş arazide muayyen bir kıt’a dahilindeki yabanî zeytinleri aşılamak isteyenler, istedikleri parçanın hudud ve mevkiini ve bu kanunun tayin eylediği şartlar dahilinde imar edeceğini bildiren bir arzuhal ile arazinin aid olduğu kazanın en büyük mülkiye memuruna müracaat eder. Bunlara müracaat tarihini gösterir birer ilmühaber verilir.”
  3. Mülga madde: “Madde 4- Bu sahalarda yabanî zeytin ağaçlarını aşılamağa talib olacakların aşılayacakları miktar kendilerine tevzi olunur. Tevzi edilen bu sahalar orman mefhumu haricinde kalır. Talihlerden yerine göre Vekâletin tayin edeceği müddetler zarfında ve vereceği direktifler dairesinde temizlemeyi yapanlara zeytin bakım teşkilâtının müzekkeresi üzerine mahallin en büyük mülkiye âmiri tarafından tapu verilir.”Aşılanıp yerinde kalacak zeytinliklerin temizlenmesinden çıkan odun ve kömür, kereste ve saire temizleyene aid olup bunlar zeytin bakım memurundan parasız alınacak bir vesika ile dışarı çıkarılır. Bunlardan hiç bir resim alınmaz.
  4. Mülga madde: “Madde 5- Zeytin teşkilâtının kurulmadığı sahalardaki yabanî zeytin ağaçlarının aşılanması için vaki olacak talebler üzerine mahallin bağlı bulunduğu kaza, yoksa vilâyet ziraat ve orman idarelerinin birlikte hazırlayacakları rapor üzerine mahallin en büyük mülkiye memuru tarafından bu kanunun hükümleri dairesinde tapu verilir.”
  5. Mülga madde: “Madde 6- Devlet ormanları içinde ve dışındaki yabanî zeytin ağaçlan ya yerlerinde aşılattırılarak veya zeytinlikte aşılattırılmak üzere yabanî halinde yeni kurulacak zeytinliklere naklolunur. Bu işlere aid müsaade zeytin bakma teşkilâtına dahil memurun teklifi üzerine mahallin orman idaresince ayrıca keşfe lüzum gösterilmeksizin derhal verilir. Nakledilen fidanlardan bir gûna resim alınmaz.”
  6. Burada yer alan “İcra Vekilleri Heyeti” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
  7. Değişiklikten önceki şekli: “Madde 14- Zeytinliklere deve ve keçi sokulması ve başı boş hayvan bırakılması ve otlama maksadile hayvan sokulması ve zeytin sahalarında eğil yapılması yasaktır. Zeytinliklerde çift sürme veya nakliyatta kullanılan hayvanata iş esnasında ağızlık takılması mecburidir. Bu hükme riayet etmeyenler belediye veya köy ihtiyar heyetleri, zabıta memurları ve zeytin bakım teşkilâtına dahil memurlar tarafından tutulan zabıt verakası üzerine beş liradan altmış liraya kadar hafif para cezasına mahkûm edilirler. Bu hususta tutulan zabıt varakaları hilafı sabit oluncaya kadar muteberdir.
  8. Değişiklikten önceki şekli: “Madde 14- (Değişik madde: 05.07.1939/3669) Zeytinliklere her çeşit hayvan sokulması ve zeytin sahalarında ağıl yapılması yasaktır.Ancak çift sürme ve nakliyatta kullanılan hayvanata ağızlık takılması şartile müsaade edilir.Arazisi işleraneyip imarı yalnız dib ve ağacına münhasır kalan dağ mıntakaları zeytinliklerinde sahibinin muvakati alınarak koyun, sığır ve beygirlerin otlamasına zeytincilik mütehassıs1arı tarafından izin verilebilir.Bu hükme riayet etmiyenler; belediye veya köy ihtiyar heyetleri, zabıta memurları ve zeytin bakım teşkilâtına dahil memurlar tarafından tutulan zabıt varakası üzerine beş liradan altmış liraya kadar hafif para cezasına mahkûm edilirler. Bu hususta tutulan zabıt varakaları hilafı sabit oluncaya kadar muteberdir.
  9. Değişiklikten önceki şekli: “Bu hükme riayet etmeyenler, zarar görenin şikâyeti üzerine 1 aydan 3 aya kadar hapis ve meydana gelen zararın vehametine göre iki milyon liradan on milyon liraya kadar para cezasına mahkûm edilirler. Fiilin tekerrürü halinde hapis ve para cezası bir misli artırılır.
  10. Değişiklikten önceki şekli: “Madde 17- Yapılacak nizamname dairesinde zeytinliklerde bakım işlerini vaktinde yapmayan zeytincilerden bin ağaca kadar beş liradan 25 liraya, bin ağaçtan beş bin ağaca kadar 25 liradan 50 liraya, beş bin den fazla ağacı olanlardan 50 liradan 100 liraya kadar hafif para cezası alınır.”
  11. Değişiklikten önceki şekli: “Yukarıdaki fıkra gereğince kurulacak birliklerin kuruluş ve çalışma esastan ile zeytinliklerin bakımı Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca üç ay içinde hazırlanacak yönetmelikle belirlenir. Belirlenecek bu kurallara göre zeytinliklerine bakmayan üreticiden ağaç başına yirmibeşbin lira hafif para cezası alınır.”
  12. Mülga madde: “Madde 18- Dördüncü madde hükmüne göre verilen müddet zarfında aşılama ve temizleme işleri yapılmamış olursa verilen mezuniyet sakıt olur ve saha geri alınır. Aşılama ve temizleme vesilesile taleb ettiği sahadan elde ettiği odun, kömür vesaire tazmin ettirilir.”
  13. Değişiklikten önceki şekli: “Madde 20- Zeytinlik içinde yağhane veya fabrika inşa eylemek, Ziraat Vekâletinden mezuniyet almağa mütevakkıftır. Aksi takdirde inşa olunan yağhane işlettirilemez.”
  14. Değişiklikten önceki şekli: “Zeytincilik sahaları daraltılamaz. Ancak, belediye sınırları içinde bulunan zeytinlik sahalarının imar hudutları kapsamı içine alınması halinde altyapı ve sosyal tesisler dahil toplam yapılaşma, zeytinlik alanının % 10’unu geçemez. Bu sahalardaki zeytin ağaçlarının sökülmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının fennî gerekçeye dayalı iznine tabidir. Bu iznin verilmesinde, Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı araştırma enstitülerinin ve mahallinde varsa ziraat odasının uygun görüşü alınır. Bu halde dahi kesin zaruret görülmeyen zeytin ağacı kesilemez ve sökülemez. İzinsiz kesenler veya sökenlerden ağaç başına ikimilyon liradan beşmilyon liraya kadar hafif para cezası alınır. Kesilen ve sökülen ağaçlar müsadere edilir.
  15. Değişiklikten önceki şekli: “Madde 21- Bu kanunda yazılı suçlardan dolayı muhakeme icrası sulh mahkemelerine aiddir.
  16. Mülga madde: “Madde 23- Yabanî ağaçların aşılanması hakkındaki 1528 numaralı kanunun yabanî zeytin ağaçlarının aşılanması ve ıslahı hakkındaki hükümleri mülgadır. Ancak mezkûr kanunun hükümlerine göre başlanmış ve henüz intaç edilmemiş olan muameleler bu kanunun hükümleri dairesinde ikmal olunur.”

İlk yorum yapan olun

Bir Cevap Yazın